Sosyal güvenlik fonlarına ayrılan kaynaklarda önemli bir artış, 2027 yılı bütçe teklifinde kamuoyunda emekli zamlarıyla ilgili heyecan yaratırken, dikkatli analistler farklı bir tablo çiziyor. Bütçe transferlerinde yaklaşık %66’lık bir yükseliğin, emekli maaşlarına yüksek oranlı bir seyyanat zamının yansıtılacağı ve bunun da önümüzdeki seçim için bir sinyal olabileceği iddiaları ortaya atılmıştı. Ancak bu iddiaların temelleri, bütçenin içindeki karmaşık harcama kalemleriyle sağlam bir zemine oturmuyor.
Bütçe teklifinde, faturalı ödemeler, ek karşılıklar, devlet katkısı, emeklilere yapılan ek ödemeler, prim teşvikleri ve prim ödeme gücü olmayanların sosyal güvenlik primleri gibi çeşitli kalemler yer alıyor. Sosyal güvenliğin toplam bütçeye olan payı, 1.8 trilyon liradan 2.8 trilyon liraya yükseltilirken, iktisatçı Prof. Dr. Aziz Çelik, bu artışın gerçekte %54.2 oranında bir büyüme anlamına geldiğini, enflasyonun üzerinde bir artış olmadığını vurguladı. Prof. Çelik’e göre, bütçede yer alan prim teşvikleri ve GSS ödemeleri gibi kalemler, toplam transferleri şişiriyor ve emekli maaşlarına doğrudan yansıtılacak yüksek oranlı bir zam beklentisini desteklemiyor.
Uzmanlar, 2027 yılı seçimlerinin bütçe teklifinde yer almadığını belirtiyor. Bütçedeki bu değişiklikler, sosyal güvenlik programlarına ayrılan payın bütçe içinde oldukça düşük kalması nedeniyle anlamlı bir artışa dönüşmeyebilir. Kamuoyunda beklendiği gibi yüksek oranlı bir artışın gerçekleşme ihtimalinin az olduğunu, enflasyon dışı belki birkaç bin liralık veya birkaç puanlık bir iyileştirmeyi mümkün kılabileceğini ifade ediyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın bütçesi ise devasa bir artışla 2.3 trilyon liraya yükselirken, 2024 temmuzunda Meclis'te kabul edilen “torba teklif” ile SGK’ya “devlet katkısı” uygulaması sonlandırılmış ve açık finansman modeli devreye girmişti. Bu durum, sosyal güvenlik açığının artık bütçeden karşılanmasına neden olmuştu.
Bütçe transferlerinin Gayrisaatelik Hasıla (GSYH) ve genel bütçeye oranı ise düşmeye devam ediyor. Bir zamanlar %4’ün üzerinde olan oranlar, 2024’te %3.2’ye, geçen yıl ise %3.1’e gerilemiş durumda. Bu durum, sosyal güvenlik sistemine ayrılan kaynakların, genel ekonomik büyüme ile orantısız bir şekilde azalması anlamına geliyor. Transferlerin bütçeye oranı da 2024 yılında %13.3’e, geçen yıl ise %13.2’ye indi. Bu oran, 2020 ve öncesindeki yıllarda %19’ların üzerinde seyrederken, son yıllarda önemli ölçüde düşüş gösteriyor. Bu durum, emekli maaşlarının geleceği açısından ciddi bir endişe yaratıyor.”}P{{
