Yıllar öncesinin tozlu yollarında, kuş sesleriyle ve köyün o kendine has ritmiyle şekillenmiş bir eğitim deneyimi, günümüze uzanıyor. Nusret Ertürk’ün mektubu, bizi o dönemin köy enstitülerini, öğrencilerin iç dünyasını ve hayatın akışını anlatan bir yolculuğa çıkarıyor. Mektupta yer alan İbrahim Oymak’ın anıları, o dönemde köy enstitülerinin nasıl bir yer olduğunu, öğrencilerin nasıl bir hayat yaşadığını çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor.
Ertürk’ün mektubunda, Köy Enstitüleri’nin sadece bir eğitim kurumu olmadığını, aynı zamanda bir yaşam biçimini temsil ettiğini görüyoruz. Cavit Bey ve diğer öğretmenlerin öğrencilere yüklediği sorumluluklar, duvar örme, demir bükeleme, mandolin çalma, çukur kazma gibi işler, öğrencilerin hem fiziksel hem de zihinsel olarak güçlenmelerini sağlıyordu. Bu işler, öğrencilerin sadece akademik bilgiye değil, aynı zamanda doğayla ve toplumla uyum içinde yaşama becerilerini de geliştiriyordu. İbrahim Bey’in anlattığı gibi, “çalışmayı sevenler için buradan iyi okul yoktur. Sen çalışkansın, elinden kitap düşmüyor” ifadesi, o dönemde öğrencilerin çalışma azmini ve öğrenme isteğini özetliyor.
Anlatılanlar, sadece bir öğrencinin kişisel hikayesini değil, aynı zamanda o dönemin Türkiye’sindeki köy hayatının ve eğitim sisteminin de bir yansıması. Latif Yurtçu gibi öğretmenlerin, Akçadağ’daki köy enstitülerini kurarak, çocuklara eğitim imkanı sunması, o dönemde kırsal bölgelerde eğitimin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Ancak, bazı öğrencilerin yanlış yönlendirilmeleri ve hatalı kayıtlar nedeniyle, hayallerinin suya düşmesi, hayatın ne kadar kırılgan ve belirsiz olabileceğini hatırlatıyor. Diyarbakır’ın Ergani ilçesindeki Dicle Köy Enstitüsü’ne yanlışlıkla gönderilen öğrencilerin hikayesi, o dönemdeki iletişim ve koordinasyon sorunlarını gözler önüne seriyor.
