İnsan beyninin karmaşık dünyasına açılan kapılar kapanmadı! UCLA Health Jonsson Kapsamlı Kanser Merkezi'ndeki son bulgular, meme kanseri tedavisinin ardından yaşanan bilişsel sorunlara karşı çığır açan bir yaklaşım sunuyor. Uzun yıllardır, kemoterapi ve diğer tedaviler sonrasında hastaların zihinsel performansında düşüşler yaşaması, odaklanma güçlüğü ve 'beyin sisleri' gibi belirtilerle mücadele etmesi büyük bir sorun teşkil ediyordu. Bu durum, hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen, uzun süreli ve kalıcı zihinsel yorgunluklara yol açabiliyordu.
Bu zorluğun üstesinden gelmek için bilim insanları, hücre içi enerji üretimini destekleyen ‘okzalasetat’ molekülünün potansiyelini araştırmaya başladı. Okzalasetat, vücudun enerji santralleri olan mitokondrilerde görev yapan ve beyindeki glutamat sinyallemesini düzenleyen önemli bir bileşendir. Kanser tedavilerinin beyin dokusunda yarattığı iltihabi süreçleri ve enerji düşüşlerini hedefleyen bu takviye, hastaların metabolik direncini artırarak zihinsel performanslarını hızla yükseltmeyi amaçlıyor. Bu sayede, tedavi sonrası ortaya çıkan hafıza kaybı, dikkat eksikliği ve diğer bilişsel sorunların önüne geçilmesi hedefleniyor.
UCLA'daki bir faz 2 klinik deneyi, 18 kadın katılımcıyla gerçekleştirildi. Bu katılımcılar, meme kanseri tanısı almış ve tanı sonrası 1 ila 5 yıl arasında şiddetli bilişsel zorluklar yaşamışlardı. Deney boyunca, katılımcılara 8 hafta boyunca günde iki kez 500 miligram okzalasetat takviyesi verildi. Sonuçlar, tedaviyi tamamlayan tüm katılımcıların bilişsel semptomlarının önemli ölçüde azaldığını gösterdi. Perceptual bilişsel bozukluk test skorları ortalama 29,1'den 55,5'e yükseldi ve bu artış, hastaların 'bozulmuş' kategori seviyesinden 'normal' seviyeye geçmelerini sağladı. Yürütücü işlevlerde, planlama becerileri, işlem hızı ve zihinsel yorgunlukta da belirgin iyileşmeler gözlemlendi.
Dr. Patricia Ganz liderliğindeki araştırma ekibi, bu bulguların son derece heyecan verici olduğunu, ancak daha geniş kapsamlı araştırmalarla doğrulanması gerektiğini vurguladı. Küçük örneklem grubu ve kontrol grubunun olmaması nedeniyle, bu sonuçların plasebo etkisiyle açıklanamayacağı belirtildi. Ancak, 2026'nın sonlarında daha geniş katılımlı, randomize ve plasebo kontrollü bir faz 2 klinik çalışması planlanıyor. Bu çalışmanın başarılı olması halinde, okzalasetat milyonlarca kanser hastasının yaşam kalitesini artıracak devrim niteliğinde bir tedavi haline gelebilir ve beyin sağlığını destekleme konusunda yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
