Türkiye'nin sanayi sektöründe sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma yolunda atılan kritik bir adım, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayınlanan yeni yönetmelikle şekillendi. Bu düzenleme, karbon salınım haklarının alınıp satılabilmesi için bir çerçeve oluşturarak, sektörde yeni bir ticareti başlatıyor. Sistem, özellikle yüksek emisyon potansiyeline sahip tesislerin gelecekteki maliyetlerini doğrudan etkileyecek şekilde tasarlandı.
Yönetmelik, 100 tahsisatlık birimlerle karbon alım satım işlemlerinin yapılmasını öngörüyor. Her bir tahsisat, bir ton karbondioksit eşdeğerine denk gelecek sera gazı salım hakkını temsil edecek. İşlemlerin ilk aşamasında, 21 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayınlanmasıyla birlikte yürürlüğe girecek. Ancak, bu durumun hemen alım satım işlemlerinin başlaması anlamına gelmediğini belirtmek gerekiyor. Piyasanın tam potansiyeline ulaşabilmesi için ek uygulama adımlarının tamamlanması bekleniyor.
Yeni düzenlemenin en önemli yönlerinden biri, karbon piyasasında kullanılacak standart işlem biriminin belirlenmesi oldu. Bu birim, 100 adet karbon tahsisatından oluşacak. Bu sayede alım satım işlemleri daha şeffaf ve verimli bir şekilde yürütülecek. İşletmelerin yıllık karbon salım sınırları 100 tonla sınırlı kalacak, ancak bu durum piyasadaki talebi ve fiyatları etkileyerek işletmelerin stratejik kararlarını şekillendirecek.
Sistemin temel mekanizması, işletmelerin doğrulanmış sera gazı salımlarına karşılık belirli miktarda tahsisat teslim etmelerine dayanıyor. Eksik tahsisat ihtiyacı duyan işletmeler, piyasadan temin ederek bu açığı kapatacak. Bu yaklaşım, karbon salımını azaltan yatırımların ekonomik değerini artırarak, sürdürülebilirliği teşvik edecek. Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ), karbon piyasasının operasyonlarından sorumlu olacak ve birincil piyasa ile ikincil piyasa üzerinden tahsisatların alım satımını sağlayacak.
