Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 2026 yılı ağustosuna ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) verileri, ekonomideki dış dengedeki hassasiyeti bir kez daha ortaya koydu. Ağustos ayında Türkiye’nin net UYP, eksi 364,5 milyar dolarla rekor bir açık gösterdi. Bu durum, ülke ekonomisinin yurt dışı varlıkları ve yükümlülükleri arasındaki dengeyi gözler altında tutuyor.
Verilere göre, Türkiye’nin dış finansal pozisyonu, önceki aya kıyasla belirgin bir şekilde gerilemiş durumda. Yurt dışı varlıkları, yüzde 6,1’lik bir artışla 445,2 milyar dolar seviyesine yükselirken, yükümlülükler yüzde 1,1’lik bir düşüşle 809,7 milyar dolar sınırını çizmiş. Bu artış-düşüş dengesizliği, net açığın 364,5 milyar dolara ulaşmasına neden oldu. Rezerv varlıklarındaki 22,2 milyar dolarlık yükseliş, bu açığın bir kısmını telafi etse de, genel eğilim değişmedi.
Açığın detaylı incelendiğinde, varlıkların diğer bileşenlerinde de belirgin yükselişler gözlemleniyor. Doğrudan yatırımlar yüzde 0,7 artışla 82,4 milyar dolara, finansal türevler yüzde 51,9 artışla 3,8 milyar dolara yükseldi. Diğer yatırımlar da yüzde 1’lik bir artışla 163,3 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bankaların yabancı para varlıklarındaki düşüş ise dikkat çekici bir detay. Yurt dışı yatırımlardaki bu artış, beraberinde önemli bir dış açık yaratmış durumda. Portföy yatırımlarında hisse senetleri ve yatırım fonu paylarının da artış göstermesi, bu eğilimi destekliyor.
Yükümlülükler tarafındaki gelişmeler ise durumu daha da kritik hale getiriyor. Doğrudan yatırımlardaki düşüş ve portföy yatırımlardaki artış, net açığın büyümesine katkıda bulunuyor. Finansal türev yükümlülüklerindeki düşüş ve diğer yatırım yükümlülüklerindeki azalış, bu açığın bir kısmını dengelemeye çalışsa da, temel eğilim aynı kalıyor. Bu veriler, Türkiye ekonomisinin dış dengesi konusunda ciddi bir uyarı niteliği taşıyor ve yatırımcıların ve ekonomistlerin dikkatini yoğun bir şekilde çekiyor.
