Türkiye ekonomisinin geleceği, sadece makroekonomik göstergeler ve küresel ticaret akışları ile belirlenemez. İktisatçı Mahfi Eğilmez, son dönemde sıkça duyulan ‘ahbap-çavuş’ söylemine ışık tutarak, siyasi ilişkilerin ekonomik kaynakların dağılımını nasıl şekillendirdiğini ve piyasa rekabetini nasıl etkilediğini çarpıcı bir dille ortaya koyuyor. Eğilmez’in vurguladığı en önemli nokta, ekonomik sistemlerin karmaşıklığı ve iktidarın ekonomik karar alma süreçlerindeki rolüdür.
Eğilmez, ekonomik analizlerde genellikle kapitalizm, sosyalizm veya devletçilik gibi basit kategorilere başvurmanın yeterli olmadığını savunuyor. Ekonomik düzenin, yalnızca ideolojik bir çerçeve içinde değil, aynı zamanda iktidarın nasıl kullanıldığı ve ekonomik kaynakların hangi kurallarla paylaşıldığı gibi faktörlerle de değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Bu yaklaşım, ekonomik sorunların kök nedenlerini daha kapsamlı bir şekilde anlamamıza yardımcı oluyor. Özellikle, siyasi bağlantılar aracılığıyla elde edilen avantajların, piyasa rekabetini nasıl zedeleyebileceği ve fırsat eşitliğini nasıl sağlayamadığı konusundaki uyarıları büyük önem taşıyor.
Eğilmez’in yaklaşımı, ülkelerin ekonomik yapısını anlamak için üç ana ekseni bir arada değerlendirme gerektiğini savunuyor. İlk olarak, devletin ekonomideki rolü, ikinci olarak piyasa ekonomisinin varlığı ve üçüncü olarak da siyasi sistemin yapısı. Bu üç eksenin, birbirinden bağımsız olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Örneğin, devletin ekonomide güçlü bir rolü, kayırmacılığa zemin hazırlayabilirken, piyasa ekonomisinin varlığı bile ekonomik fırsatlara eşit erişimi garanti etmez. Aynı zamanda, seçimlerin varlığı da siyasi iktidarın sınırlandırılması ve kurumların işleyişi gibi faktörlerle birlikte değerlendirilmelidir.
