Türkiye’nin ihracat performansı, 2023 yılının ilk dokuz ayında ve son 12 aylık dönemde tarihi zirvelere ulaştı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, eylül ayında 26 milyar dolar seviyesine ulaşan dış ticaret rakamı, geçen yılın aynı dönemine göre %15,4’lük artışla rekor kırarak, Ocak-Eylül döneminde %5,2’lik artışla 211 milyar dolar, son 12 aylık dönemde ise 283,7 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bu durum, Türkiye ekonomisine önemli bir ivme kazandırırken, sektörler arasındaki farklılıklar da gözler önüne serdi.
Yılın ilk dokuz ayında 26 sektörden 18’inin ihracatını artırması dikkat çekti. En hızlı yükselişi yüzde 42 ile yaş meyve ve sebzeler gerçekleştirdi ve 3,2 milyar dolar dış satım hacmine ulaştı. Bu tabloyu gemi, yat ve hizmetleri, madencilik ürünleri, fındık ve mamulleri, savunma ve havacılık sanayisi gibi sektörler de takip etti. Elektrik ve elektronik, demir ve demir dışı metaller, mücevher, su ürünleri ve hayvansal mamuller, kimyevi maddeler ve mamuller, otomotiv endüstrisi gibi sektörlerde de güçlü yükselişler yaşandı. Halı sektörü ise 2 milyar 17,2 milyon dolara yükselerek önemli bir başarıya imza attı.
Ancak ihracat performansı her sektörde aynı başarıyı göstermedi. Zeytin ve zeytinyağı ihracatı, geçen yılki düşük rekolte nedeniyle %28 oranında gerilemeyle 273,7 milyon dolara düşerken, kuru meyve ve mamulleri, meyve sebze mamulleri, hazır giyim ve konfeksiyon gibi sektörlerde de düşüşler yaşandı. Mobilya, kağıt ve orman ürünleri, süs bitkileri ve mamullerinde de %1’lik bir gerileme görüldü. Bu durum, özellikle zeytinyağı pazarındaki ABD’nin ek vergi uygulamasıyla daha da belirginleşti.
Zeytin ve zeytinyağı sektöründe yaşanan düşüş, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Emre Uygun tarafından da değerlendirildi. Uygun, zeytin ve zeytinyağı ihracatındaki gerilmenin, geçen yılki düşük rekolteyle ilişkili olduğunu vurgularken, ABD’nin ek vergi uygulaması nedeniyle rekabet gücünün zayıfladığını belirtti. Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltelerinden birinin beklendiği bu sezon, Türk zeytinyağının küresel pazardaki konumunu güçlendirme potansiyeli taşıyor.
