YKS'ye yaklaşan bu yoğun dönemde, gençlerin zihninde oluşturduğu baskı ve ailelerin bu baskıya verdiği tepkiler sınav performansını doğrudan etkileyebilir. Çocuk ve Ergen Psikoloğu Buse Başakgil, ailelere yönelik yaptığı değerlendirmede, gençlerin üzerinde oluşturulabilecek gereksiz yüklerden ve hatalı beklentilerden kaçınmanın önemine vurgu yapıyor. Özellikle son dakikada ‘Bir kez daha gözden geçir’ gibi cümlelerin, gençlerdeki kaygıyı artırarak sınav stresiyle daha da karmaşık hale gelebileceğini belirtiyor.
Psikolog Başakgil, gençlerin üzerine yüklenilen hedeflerin, onların özgün potansiyellerini ve ilgi alanlarını görmezden gelmelerine neden olabileceğini açıklıyor. Sınavla ilgili detaylı ve baskıcı hedefler belirlemek yerine, gençlerin kendi ilgi alanlarına odaklanmalarını ve sınavı bir zorunluluktan ziyade bir fırsat olarak görmelerini teşvik ediyor. Bu yaklaşım, gençlerin motivasyonunu yüksek tutarken aynı zamanda sınav kaygısını azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca, ebeveynlerin kendi duygusal tepkilerini kontrol altında tutması ve çocuklarına karşı anlayışlı bir tutum sergilemesi de büyük önem taşıyor.
Sınav haftasında uygulanacak stratejiler konusunda da Psikolog Başakgil, dikkatli ve bilinçli yaklaşımlar öneriyor. Konu anlatım kitaplarına veya testlere tekrar bakmanın, gençlerin kafasını karıştırabileceğini ve sınav stresini artırabileceğini belirtiyor. Bunun yerine, sınav sabahı evde düzenin, kahvaltının ve uyku düzeninin bozulmaması gibi rutinlerin korunması, gençlerin zihninde güven duygusu oluşturabilir. Aynı zamanda, çocuğa değer verildiğini hissettirmek için film izlemek, sevilen yemekleri hazırlamak veya duygularına odaklanan sorular sormak gibi alternatifler de tercih edilebilir.
Sınav sonrası yaşanan tepkiler konusunda da Psikolog Başakgil, ebeveynlerin panik yapmasının yerine, çocuğun duygularını anlamaya çalışması ve onu desteklemesi gerektiğini vurguluyor. Sınavın kötü geçtiği düşünülüyorsa, hemen sonuçlara odaklanmak yerine, çocuğun duyguların yatışmasını beklemek ve sonra çözüm odaklı bir yaklaşımla durumu değerlendirmek önemlidir. Unutulmamalıdır ki, sınavın sadece bir deneyim olduğunu ve hayatı şekillendirecek tek gün olmadığını.
