Okyanusun karanlık ve derinliklerine doğru uzanan yolculuklar, insanlığın hayal gücünü her zaman zorlamış. Şimdi, bilim insanları tarafından yapılan çarpıcı bir keşif, bu hayalleri aşarak, Dünya’nın en uç noktalarında, bilinmeyen bir yaşamın varlığını kanıtlıyor. Hint Okyanusu’nun dibinde, yüzlerce kilometre uzunluğunda, adeta mitolojik bir balina mezarlığı ortaya çıktı. “Diamantina Zone necropolis” adını taşıyan bu devasa alan, şimdiye kadar bulunan en geniş balina ölüleri ve fosil birikimi olma potansiyeline sahip.
Nature dergisinde yayımlanan bu olağanüstü buluş, geçmişe ışık tutarken, aynı zamanda bu derinliklerde yaşayan, daha önce hiç görmediğimiz canlı türleri hakkında da önemli bilgiler sunuyor. En eski fosiller, 5 milyon yıl öncesine ait soyu tükenmiş bir gagalı balinayı barındırıyor. Bu keşif, bilim dünyasının kalbine kazınan bir dönüm noktası. Çin Bilimler Akademisi’ne bağlı Derin Deniz Bilimi ve Mühendisliği Enstitüsü’nden Xiaotong Peng liderliğindeki uzman ekip, “Fendouzhe” isimli insansız su altı aracıyla Hint Okyanusu’nun güneydoğusundaki derin sırtlarda 32 tehlikeli dalış gerçekleştirdi. Bu dalışlarda, 476 balina fosili ve yakın zamanda deniz tabanına çöken 5 dev balina ölüsü tespit edildi.
Smithsonian Ulusal Doğa Tarihi Müzesi’nden küratör Nick Pyenson, bu muazzam alanı haklı olarak bir “megasite” olarak tanımlarken, okyanus bilimindeki “Whale fall” (balina düşüşü) kavramına da dikkat çekti. Bir balinanın öldüğü ve kilometrelerce dibe çöktüğü an, derin deniz ekosistemleri için bir çölün ortasında vaha bulmak gibidir. Balinanın kemikleri ve dokuları, yüzyıllarca süren bir besin zincirini başlatarak, bu ekosistemin canlılarını besliyor. Araştırmacılar, bu ziyafet alanında yaşayan canlıların birçoğunun bilim dünyası için tamamen yeni türler olduğunu belirtiyor. Örneğin, ışık ve oksijen olmadan yaşayabilen özel bakteriler balina kemiklerini parçalayarak hidrojen sülfür üretiyor, bu da deniz canlıları için besleyici bir kaynak oluşturuyor. Ayrıca, kemik yiyen “Osedax” solucanları ve çift kabuklu yumuşakçalar da bu karmaşık ekosistemin bir parçası.