Adana’nın bereketli toprakları, narenciye severlerin gönlünde taht kurmuş olsa da, bu sezon yaşanan fiyat dalgalanmaları sektörde ciddi endişelere yol açtı. Limon ve erkenci mandalinanın kilogram fiyatları, üreticilerin beklentilerini aşarak önemli ölçüde gerilemiş durumda. Bu durum, Adana’nın narenciye üretim merkezi kimliğine bir gölge düşürürken, sektörün geleceği hakkında soru işaretleri yaratıyor.
İlk hasat döneminde 8 ile 12 lira arasında alıcı bulan limonlar, günümüzde bahçe fiyatlarında 5 liraya kadar düşmüş durumda. Depolarda biriken, daha önce daha yüksek fiyatlarla satılan ürünlerin piyasaya çıkması ve Arjantin ile Güney Afrika’dan gelen ithalat, fiyat üzerinde baskı yaratıyor. Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, bu durumun üreticiler için hayal kırıklığı yarattığını vurgulayarak, ‘Sezon başında beklediğimiz fiyat seviyelerine ulaşamadık’ dedi.
İhracat potansiyeli olmasına rağmen, yüksek nakliye maliyetleri bu fırsatı engelliyor. Karadeniz’deki gemi trafiğinin aksaması, ürünlerin yurt dışına ulaşımını geciktiriyor. Rusya ve Ukrayna’ya kara yoluyla yapılan sevkiyatın maliyeti ise 10 bin doları buluyor. Bu durum, üreticinin cebinden bütçesinin ayrılmasına neden oluyor. Doğan, ‘Arada ciddi bir fark var. Bu fark üreticinin ve tüccarın cebinde kalsaydı ürünlerimizde ciddi bir hareketlilik yaşanırdı’ şeklinde açıklama yaptı.
Sektör temsilcileri, çözüm için Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile görüşerek Karadeniz’deki gemi trafiğine alternatif güzergahların değerlendirilmesini talep ettiler. Hatay’ın Erzin ve Dörtyol ilçelerinden demir yolu bağlantısıyla Gürcistan güzergahının kullanılmasının da gündemde olduğu belirtiliyor. Ancak, bu alternatiflerin ne zaman devreye gireceği ve piyasaya etkileri hakkında henüz net bir bilgi bulunmuyor. Narenciye sektörünün geleceği, alternatif ihracat yollarının hızla hayata geçirilmesine ve nakliye maliyetlerinin düşürülmesine bağlı görünüyor.”}
Depolarda önceki dönemden kalan ürünlerin bulunması ve Arjantin ile Güney Afrika’dan gelen limonların piyasada yer alması da fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, limonun iç piyasada kilogram başına 4-6 lira bandında işlem gördüğünü, 55 milimetrenin altındaki küçük boy limonların ise alıcı bulamadığı için ağaçta kaldığını söyledi.
İhracatta talep bulunmasına karşın yüksek nakliye maliyetlerinin sevkiyatı sınırladığını belirten Doğan, Karadeniz’de gemi trafiğinin kapalı olması nedeniyle ürünlerin istenilen miktarda yurt dışına gönderilemediğini ifade etti. Rusya ve Ukrayna’ya kara yoluyla yapılan sevkiyatın maliyetinin 9-10 bin doları bulduğunu kaydeden Doğan, gemiyle taşıma maliyetinin ise yaklaşık 3 bin dolar olduğunu belirtti. Doğan, “Arada ciddi bir fark var. Bu fark üreticinin ve tüccarın cebinde kalsaydı ürünlerimizde ciddi bir hareketlilik yaşanırdı” dedi.
Sorunun çözümü için Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde görüştüklerini aktaran Doğan, Karadeniz’deki gemi trafiğine alternatif olabilecek güzergahların değerlendirilmesini talep ettiklerini söyledi. Hatay’ın Erzin ve Dörtyol ilçelerinden demir yolu bağlantısıyla Gürcistan güzergahının kullanılmasının da gündeme geldiğini belirten Doğan, konuyla ilgili çalışma yapılması talebini ilettiklerini ve gelecek yanıtı beklediklerini ifade etti.
Adana’da erkenci mandalina hasadında da benzer bir tablo yaşanıyor. İlk hasatta kilogramı 8-10 liradan alıcı bulan mandalinanın bahçe fiyatı, ihracat ve nakliye sorunlarının etkisiyle 5-7 liraya kadar düştü.
Yüksek nakliye maliyetlerinin ürünlerin dış pazarlarda satışını da zorlaştırdığını söyleyen Doğan, gemiyle sevkiyat yapılabilmesi halinde hasadın önemli bölümünün tamamlanmış olacağını ifade etti. Geçmiş yıllarda bu dönemde limon ve erkenci mandalinanın önemli bölümünün tüccara satılarak ihraç edildiğini belirten Doğan, bu yıl ise çok sayıda ürünün halen bahçelerde beklediğini söyledi.
