ABD Başkanı Donald Trump’ın, Rusya ve Ukrayna arasındaki enerji altyapısına yönelik saldırıların sona ermesini sağlayacak bir ateşkes önerisi, uluslararası arenada büyük yankı uyandırdı. Ancak Kremlin’in henüz resmi bir açıklama yapmaması, bu anlaşmanın ardında yatan karmaşık stratejik hesapları gözler önüne seriyor. BBC’nin Rusya muhabiri Steve Rosenberg’in değerlendirmesi, Moskova’nın ateşkesin Rusya’ya avantaj sağlayacağını ve Ukrayna’yı kendi şartlarında barışa zorlamayı hedeflediğini gösteriyor.
Kiev yönetimi, Rusya’nın ateşkes anlaşmasına uyması halinde bu anlaşmaya hazır olduğunu dile getirirken, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, “Temaslar devam ediyor. Söyleyecek bir şeyimiz olduğunda mutlaka sizi bilgilendireceğiz.” şeklinde yanıt verdi. Kremlin’e yakın Rus basını ise Trump’ın ateşkes önerisini Moskova için bir “hediye” olarak değerlendiriyor. Moskovski Komsomolets gazetesi, Rusya’nın Ukrayna’nın enerji tesislerine yönelik saldırılarını durdurmasının, buna karşılık Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerini hedef almasının önüne geçilmesi anlamına gelebileceğini öne sürüyor. Bu durumun, fiilen tek taraflı bir anlaşmaya dönüşebileceği düşünülüyor.
Son aylarda Ukrayna’nın Rusya’daki petrol tesislerine düzenlediği uzun menzilli insansız hava aracı saldırıları, ülke genelinde yakıt sıkıntısına yol açmış ve Rusya’nın bu durumu fırsat bilmesini sağlayabilir. Kremlin’in, Ukrayna’nın bu saldırıları sürdürmesi halinde Kiev’i ABD’nin ekonomik çıkarlarına zarar vermekle suçlayabileceği ve ABD’nin Rusya’dan dizel yakıt ithalatına yönelik anlaşmasını baltaladığı öngörülüyor. Bu durum, Washington’ın Kiev’e verdiği desteğin azalmasına yol açabilir.
Ancak Trump’ın ateşkes önerisi, Kremlin için sadece bir avantaj değil, aynı zamanda bir stratejik hamle olarak da değerlendiriliyor. Washington’ın Ukrayna ile istihbarat paylaşımını durdurmasını ve Kiev’e gönderilmek üzere Avrupa ülkelerine yapılan silah satışlarını kesmesini talep etmesi, Rusya’nın Batı’nın üzerindeki etkisini artırma hedefine hizmet ediyor. Ayrıca, Trump’ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy için “Bence Ukrayna’nın yeni bir başkan seçmesinin zamanı geldi.” sözleri, Kremlin tarafından olumlu karşılanıyor. Zelenskiy’nin Rusya’dan 60 günlük ateşkes talep etmesiyle Kremlin’in geçici ateşkes yerine kalıcı barış istediği vurgulanıyor. Kremlin’in pazartesi günü seçimlerin yapılabilmesi amacıyla bir günlük çatışmasızlık önerisi sunması, ise bu hedefin ne kadar ön planda olduğunu gösteriyor. Ancak bu teklifin Ukrayna ve Batı ülkeleri tarafından ciddi bir çözüm önerisi olarak kabul görmesi beklenmiyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un Ukrayna’nın ateşkesin sağlayacağı “nefesi” hak etmediği açıklaması ise, durumu daha da karmaşık hale getiriyor.
