Günümüzde yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ilgi artarken, beklenmedik kaynaklardan enerji üretme yöntemleri de ön plana çıkıyor. Brezilya'da doğan ve küresel ölçekte yaygınlaşan 'Moser lambası' adlı proje, atık pet şişelerin olağanüstü bir enerji kaynağına dönüşmesini sağlıyor. Bu sistem, geleneksel enerji kaynaklarına olan bağımlılığı azaltarak, sürdürülebilir bir çözüm sunuyor.
Bu yenilikçi yaklaşımın temelinde, ışığın fiziksel özelliklerini kullanarak enerji elde etme prensibi yatmaktadır. Sistem, çatının dış kısmına yerleştirilen bir pet şişe aracılığıyla güneş ışınlarını yakalar. Güneş ışınları şişe yüzeyine çarptığında, ışığın havadan sudan daha yoğun bir ortama geçiş sırasında açısını değiştirerek, düz bir çizgide tek bir noktaya ulaşmak yerine her yöne sapar. Bu durum, ışığın odaya geniş bir koni şeklinde dağılmasına neden olur ve böylece çatının küçük bir deliği, odayı homojen bir şekilde aydınlatır.
Sistemin etkinliği, şişedeki suyun berraklığına ve güneşli havanın yoğunluğuna bağlıdır. Uygun koşullarda, bu sistem geleneksel ampullerin ürettiği ışık seviyesine denk bir aydınlatma sağlayabilir. Sistemde, suyun berraklığını korumak ve ışığın maksimum düzeyde yakalanmasını sağlamak için düzenli bakım yapılması önemlidir. Bu bakım kapsamında, suya birkaç damla çamaşır suyu veya klor eklenerek yosunların (alg) oluşumu engellenir. Ayrıca, çatının su almasını önlemek ve ışık toplama verimliliğini artırmak için belirli montaj adımları izlenir.
‘Bir Litre Işık’ projesi, MyShelter Vakfı tarafından başlatılmış ve 32’den fazla ülkeye yayılmış bu benzersiz sistemi daha da genişletmeyi hedefliyor. Günümüzde, sistemin üzerine küçük güneş panelleri, piller ve LED ampuller eklenerek, geceleri de ışık verme özelliği kazanılarak daha da gelişmiş modeller oluşturuluyor. Bu sayede, elektrik altyapısının yetersiz olduğu bölgelerde, atık pet şişelerden elde edilen güneş enerjisiyle güvenilir bir aydınlatma çözümü sunuluyor. Bu proje, sürdürülebilir enerjiye katkıda bulunmanın yanı sıra, atık yönetimi konusunda da farkındalık yaratıyor.
