Avrupa Birliği’nin enerji stoklarında ciddi bir gerginlik yaşanıyor. Ekim ayı verilerine göre, AB’nin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı, %72,4 seviyesinde bir düşüşle, 2011 yılındaki benzer döneme göre rekor düşük bir seviyeye gerilemiş durumda. Bu durum, Avrupa’nın kış aylarında enerji arz güvenliğini sağlamasının önündeki en büyük engellerden biri olarak öne çıkıyor. Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü (IEEFA) gibi uzman kuruluşlar, bu düşüşün, Avrupa’nın enerji piyasasında ciddi bir belirsizlik yarattığını vurguluyor.
Depolardaki gaz miktarı, geçen kış mevsimine kıyasla daha az bulunuyor. Bu nedenle, AB’nin kış döneminde yaklaşık 14 milyar metreküp daha fazla doğal gaz tüketmesi gerekebilir. Ayrıca, 7,3 milyar metreküp düzeyinde bir azalma yaşanması durumunda, AB’nin kış boyunca doğal gaz tüketimini geçen yıla göre %7 oranında azaltması gerekmektedir. Rusya’dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının 2027’den itibaren tamamen durması ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığındaki aksamalar, Avrupa’nın enerji arzını daha da zorlu hale getiriyor. Küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri olan bu güzergâh üzerindeki sorunlar, enerji piyasasında derin bir endişe yaratıyor.
Hollanda merkezli TTF vadeli kontratları, eylül ortasında megavatsaat başına 84,5 avroya yükselerek 2022’den beri kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşmıştı. Perşembe günü fiyatlar 80 avroyu aşarken, cuma sabahı 78 avro civarında işlem görmüştü. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, şubat sonundan bu yana ithal fosil yakıtlar için harcanan ek bütçe miktarının 100 milyar avroya ulaştığını açıkladı. AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen, depolardaki düşük seviyelerin hükümetlere enerji talebini azaltma çabalarını sürdürme çağrısında bulunuyor. Avrupa doğal gaz şebekesi işletmecileri ise sert bir kış senaryosunda AB’nin ihtiyaç duyduğu gazın %15’ine kadarını karşılayamayabileceğini uyarıyor.
Bu kritik durumun ardından, Avrupa ülkeleri enerji arz güvenliğini sağlamak için çeşitli önlemler almaya başladı. Hollanda hükümeti, kamuya ait EBN’nin doğal gaz rezervlerini artırmaya yardımcı olmak amacıyla 993 milyon euro’luk bir destek sağladı. Almanya, SEFE şirketinden 15 Aralık’a kadar 8 teravatsaat doğal gaz depolamasını talep ederken, İspanya ise LNG ithalat terminallerindeki miktarını %25’in üzerine çıkardı. Ancak, depolara gaz dolumu maliyetlerinin artması ve doğal gaz depolama faaliyetlerinin kârlılıkta zorlanması, Avrupa’nın enerji stratejisinde önemli bir dönüm noktası yaratıyor. Mevcut koşullar altında, Avrupa’nın enerji arz güvenliğini sağlamak için alternatif kaynaklara yönelmesi ve enerji verimliliğini artırması gerekiyor.