Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), Türkiye'nin hızla gelişen insansız hava araçları (İHA) ortamında, hava güvenliğini sağlamak ve operasyonları düzenlemek amacıyla kapsamlı bir taslak hazırladı. Bu yeni düzenleme, İHA'ların tasarımı, üretimi, kullanımı ve Türk hava sahasındaki faaliyetlerini önemli ölçüde etkileyecek. Amacı, İHA'ların güvenli ve emniyetli bir şekilde kullanılmasına olanak tanırken, aynı zamanda genel hava trafiğiyle etkileşimleri minimize etmektir.
Bu yenilikçi sistem, İHA'ları risk seviyelerine göre üç ana kategoriye ayırıyor: Sertifikalı, Özel ve Açık. Sertifikalı kategorideki İHA'lar, yüksek riskli operasyonlar için tasarlanmış olup, kalabalık insan grupları üzerinde uçuş yapabilir ve tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılabilir. Bu kategorideki işleticiler, SHGM tarafından düzenlenen uçuşa elverişlilik sertifikası almalıdır. Diğer kategoriler ise daha düşük riskli operasyonlar için uygun olacak şekilde tasarlanmıştır.
Yeniden düzenlenen bu sistemin kalbi, İnsansız Hava Aracı Sistemleri Takip ve Trafik Yönetim Sistemi'dir (İHATTYS). Bu sistem, İHA'ların anlık konum takibini sağlayacak, uçuş emniyetini gerçek zamanlı olarak izleyecektir. İHATTYS, kayıtlı İHA'ların konum ve uçuş verilerini merkezileştirilmiş bir platform üzerinden erişilebilir hale getirecek, uçuş izin başvurularını çevrimiçi olarak işleyecektir. Sistem aynı zamanda, birden fazla İHA'nın aynı hava sahasını kullanmaya çalışması durumunda otomatik olarak çatışma tespiti yaparak işleticilere uyarı gönderecektir. Bu, hava sahasının daha verimli kullanımını sağlayacak ve kazaları önlemeye yardımcı olacaktır.
Bu yeni düzenlemenin uygulanması, yalnızca İHA operatörleri ve pilotlar için değil, aynı zamanda tarım, orman, güvenlik ve diğer sektörlerde faaliyet gösteren kurumlar için de önemli sonuçlar doğuracaktır. Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılmış İHA sistemleri, serbest bölgelerde ve meskun mahal dışındaki tarımsal operasyonlarda, İHATTYS üzerinden yapılan bildirimlerle sınırlı kalacaktır. Ancak, bu bildirimin ardından operasyonel yetkilendirme gerekmeyecektir. Bu da tarım sektöründe İHA'ların kullanımını kolaylaştıracak ve verimliliği artıracaktır. Bu sistemin hayata geçirilmesi, Türkiye'nin İHA teknolojilerini daha güvenli ve verimli bir şekilde kullanmasına katkıda bulunacak ve uluslararası standartlara uyum sağlamasını sağlayacaktır.
