Akdeniz’in incisi haline gelen kumsallar, her yıl mayıs ve eylül ayları arasında deniz kaplumbağalarının yaşam döngüsünün en yoğun olduğu dönemde, özel bir öneme sahip. Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından belirlenen caretta caretta ve chelonia mydas türlerinin yuvalama alışkanlıkları, Türkiye’nin Akdeniz kıyılarını bu hassas canlıların yaşam alanına dönüştürüyor. Bu dönemde, kumsallardaki aktivite, kaplumbağaların yuvalama ve yavruların denize ulaşmasını doğrudan etkileyebileceği için sıkı tedbirler uygulanıyor.
Türkiye’de 21 farklı yuvalama alanı tespit edilmiş durumda. Bu alanlar, Antalya’nın Belek kumsalı başta olmak üzere, Muğla, Mersin, Adana, Hatay ve diğer Akdeniz illerindeki kıyı şeridinde yer alıyor. Bu kumsallara, Ekincik, Dalyan, Dalaman, Fethiye, Patara, Kale, Kumluca, Olimpos-Çıralı, Tekirova, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa, Anamur, Göksu Deltası, Alata, Davultepe, Kazanlı, Akyatan ve Yumurtalık gibi önemli noktalar da dahil. Bu kumsallar, yalnızca Türkiye’nin değil, Akdeniz’in en önemli yuvalama bölgelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Koruma altına alınan bu kumsallarda, özellikle mayıs ile eylül ayları arasında gece saatlerinde sahil erişimi tamamen kısıtlanıyor. Bu kısıtlama, tarım ve orman bakanlıkları bünyesindeki Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından uygulanıyor. Yasağı ihlal edenlere, 2026 yılı için 699 bin 245 TL gibi yüksek bir idari para cezası uygulanacak. Bu durum, deniz kaplumbağalarının yuvalama alanlarının korunmasının önemini bir kez daha vurguluyor.
Turistlerin bu kumsallardaki günübirlik aktivitelerine katılmasına izin verilse de, geceleri kumsallar tamamen deniz kaplumbağalarına ait oluyor. Bu süre zarfında, sahil girişleri saat 20.00’de başlayıp, sabah 08.00’e kadar devam edecek. Kumsallarda bilgilendirme tabelaları ve uyarılar, turistlerin bu yasağı ihlal etmemesi konusunda bilinçlendirilmesi amacıyla kullanılıyor. Bu koruma tedbirleri, hem doğal kaynakların korunmasına hem de gelecek nesillere aktarılmasına yönelik önemli bir adım teşkil ediyor.
