Türkiye’nin tütün tüketimi alışkanlıkları, son yıllarda çarpıcı bir değişim göstermeye devam ediyor. Sağlık Bakanlığı verileri ve TÜİK’in 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçları, cinsiyetler arasındaki tütün kullanımı dengesinin ciddi şekilde değiştiğini ortaya koyuyor. 2008’den 2025’e kadarki dönemde, erkeklerin sigara tüketimi düşerken, kadınlarda artış gözlemlenerek tıpış tıpış bir dönüşüm yaşanıyor.
Verilere göre, 2008 yılında toplam tütün kullanım oranı yüzde 31,2 seviyesindeyken, 2025’te bu oran yüzde 33,2’ye yükseldi. Bu artışın temel nedeni, kadınlarda tütün kullanım oranının yüzde 15,2’den yüzde 20,6’ya kadar önemli ölçüde yükselmesi oldu. Aynı dönemde, erkeklerin sigara tüketimi yüzde 47,9’dan yüzde 46’ya gerilemiş. Bu durum, tütün kullanımının demografik yapısında önemli bir kaymaya işaret ediyor.
Sağlık uzmanları, bu trendin nedenlerini ve sonuçlarını dikkatle değerlendiriyor. 15 yaş ve üzeri nüfusda erkeklerde tütün kullanım oranı yüzde 46, kadınlarda ise yüzde 20,6 olarak hesaplanıyor. 2012 ve 2014 yıllarında kaydedilen erkeklerdeki tütün kullanım oranlarındaki artışlar, bu eğilimin daha da belirginleşmesine katkıda bulunmuş. Tütünün, dünya genelinde kronik hastalıkların ve akciğer kanserinin önemli bir nedeni olduğu, her yıl milyonlarca insanın hayatını kaybettiği ve pasif etkilenmelerin de ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı gerçeği göz ardı edilmiyor.
Türkiye’de de benzer durum söz konusu. 25 bini pasif etkilenim kaynaklı olmak üzere, her yıl yaklaşık 125 bin kişi tütün nedeniyle hayatını kaybediyor. Bu nedenle, Sağlık Bakanlığı’nın Tütünle Mücadele Timleri ve Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri gibi uygulamaları, tütün tüketimini azaltmak ve halk sağlığını korumak için hayati önem taşıyor. 1 Eylül 2025’ten itibaren faaliyete geçirilerek 1 milyondan fazla vatandaşa ulaşan Tütünle Mücadele Timleri, sigara bırakma konusunda danışmanlık hizmeti sunarak bu mücadelede önemli bir rol oynuyor. Ancak, değişen tütün tüketimi alışkanlıkları, mevcut stratejilerin etkinliğini sorgulatırken, yeni ve kapsamlı önlemlerin alınması gerektiğini gösteriyor.
