Deniz taşımacılığının akışında yeni bir dönem başlıyor. Küresel ortalama VLSFO (Very Low Sulfur Fuel Oil) fiyatlarındaki ani ve belirgin yükseliş, sektörde ciddi endişelere neden oluyor. Mersin Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği Başkanı Murat Uçar’ın açıklamaları, yakıt maliyetlerinin navlunlar üzerindeki etkisini ve lojistik operasyonlardaki genel baskıyı gözler önüne seriyor. Eylül ayının başlarında 875 dolar seviyesinde olan VLSFO fiyatı, kısa sürede yüzde 8’lik bir artışla yaklaşık 940 dolara yükseldi. Bu durum, özellikle uzun mesafeli seferler yapan gemilerde operasyonel maliyetleri önemli ölçüde artırmış durumda.
Uçar, geminin türüne bağlı olarak yakıt giderlerinin toplam operasyon maliyetinin %40 ile %50’sini oluşturduğunu vurgularken, bazı büyük konteyner gemilerinde bu oranın %50’nin üzerine çıktığını belirtti. Bu oran, gemi işletmeciliğinde yakıt maliyetlerinin ne kadar kritik bir unsur olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Ton başına yakıtta yaşanan her 100 dolarlık artış, yüksek tüketimli gemiler için ciddi bir maliyet artışı yaratırken, bu artışın navlunlara yansıması da kaçınılmaz bir sonuç. Ancak, bu yansımacılığın arz-talep koşullarına bağlı olduğunu ve navlun fiyatlarının bu artışla aynı oranda yükseleceği garanti edilmiyor.
Uçar’ın açıklamaları, 2026 yılında bazı hatlarda yakıt ek ücretlerinin devreye alınacağını ve MSC’nin Akdeniz’den bazı güzergahlara konteyner başına 30-50 dolar arasında acil yakıt ek ücreti uyguladığını hatırlatıyor. Ayrıca, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin sadece Mersin’i değil, tüm Akdeniz liman ve hatlarını etkilediğini ve Mersin’in rekabet gücünün korunmasında toplam lojistik maliyetlerin önem taşıdığını belirtiyor. Mersin’in güçlü bir hinterlanda sahip olması ve deniz navlunun yanı sıra kara ve demiryolu taşımacılığı, liman hizmetleri ve elleçleme maliyetlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Uçar, lojistik operasyonların karmaşıklığını ve yakıt maliyetlerinin bu karmaşıklıkta ne kadar önemli rol oynadığını bir kez daha ortaya koyuyor.
