Türkiye’nin kritik sektörlerinden madenciliğin denetim süreçlerinde önemli bir uyarı daha Sayıştay’dan geldi. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) Denetim Raporu’nda, faaliyetlerin kontrolünde ve denetimlerde yaşanan ciddi zayıflıklar detaylı bir şekilde yer aldı. Raporda, ‘Madencilik faaliyetlerinin kontrol ve denetim görevinin yerine getirilmesi usulünün denetimin gereklerine uygun olmaması ve insan kaynağının yetersiz olması nedeniyle denetim faaliyetlerinde sorunlar ortaya çıktığı görülmüştür’ ifadesiyle, durumun ciddiyeti vurgulandı. Bu durum, hem operasyonel güvenliği hem de kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını tehdit ediyor.
Rapor, 2025 yılındaki denetim çalışmalarına odaklanarak, 9 bin 297 ruhsat sahasının sadece 271 teknik personel ve 139 geçici mali uzman görevlendirmesiyle denetlendiğini ortaya koydu. Denetimler için özel bir personel çalıştırılmaması ve kurumun diğer işlerinde çalışan personelin görevlendirilmesi, denetim sürecinin kalitesini ve kapsamını ciddi şekilde düşürdü. Özellikle, denetim faaliyetinin esas amacı olan ‘denetim görevini yapan görevlinin denetlediği kişi tarafından, her an görevden alınabilecek durumda olmasının da denetim görevinin doğasına uygun olmadığı’ vurgusu, durumun ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Bu durum, denetimlerin güvenilirliğini ve etkinliğini zedeleyebiliyor.
Teknik denetim istatistikleri de şaşırtıcı sonuçlar ortaya koydu. Gidiş ve dönüş yol dahil 3-7 günlük görevlendirme süreleri, ortalama 4,5 ruhsatın denetlenmesiyle sınırlı kalırken, 109 kişinin ortalama görevlendirme sayısı 30 olarak kaydedıldı. Raporda, ‘Madencilik faaliyetlerinin hassasiyeti, çeşitliliği, iş yoğunluğu, karmaşıklığı, dinamikliği dikkate alındığında, görevlendirme sürelerinin yeterli olmayacağı, mevcut denetim süreleri ile etkin bir denetim yürütülmesinin mümkün olmayacağı’ değerlendirmesi yapıldı. Bu durum, özellikle büyük ve karmaşık maden sahalarında ciddi risklerin göz ardı edilmesine yol açabilir.
