Sosyal güvenlik alanında uzun süredir tartışılan ve sigortalıların emeklilik süreçlerini doğrudan etkileyen bir düzenleme nihayet hayata geçirildi. 15 Ocak 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7538 sayılı Yasa ile 5510 sayılı Kanun’daki bazı maddelerde yapılan değişiklikler, engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanan 4/a (SSK) kapsamındaki sigortalıların emeklilik haklarını kökten değiştirdi. Bu kapsamda, uzun yıllardır süregelen bir uygulama sona erdirilmiş ve yeni şartlar altında hak sahipliği değerlendirmesi yapılmasına başlanmıştır.
Özellikle 2003 yılından sonra yapılan yasal düzenlemeler, engellilik derecesine göre aylık bağlanma koşullarını belirlemiş ve sigortalıların uzun yıllar boyunca elde ettiği haklara erişimini kısıtlamıştı. Ancak, 2008 yılında yürürlüğe giren ve 506 sayılı Kanun’un tamamını etkileyen 5510 sayılı Kanun ile bu durum bir nebze düzeltilmiş, müktesep haklar korunarak belirli bir grup sigortalıya yönelik özel bir geçiş süreci başlatılmıştı. Ancak, 7538 sayılı Yasa ile birlikte bu geçici düzenlemeler tamamen ortadan kaldırılmış ve emeklilik başvuruları için yeni bir çerçeve oluşturulmuştur.
Yasal düzenlemenin temel getirisi, 15 Ocak 2025 tarihinden itibaren engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanan 4/a kapsamındaki sigortalıların, yaş koşulu aranmaksızın daha basit şartlarla emekli olabilmelerini engellemiştir. Bu durum, özellikle uzun yıllar sigortalılık süresi olan ve emeklilik hakkı kazanmış olan sigortalılar için büyük bir belirsizlik yaratmıştır. Yeni düzenlemeye göre, 15 Ocak 2025 tarihinden sonra talepte bulunanlara aylık bağlanmamaktadır. Bu nedenle, hak sahipliği değerlendirmesi için farklı kriterlere uyulması gerekmektedir.
Yeni kurallar çerçevesinde, hak sahipliği değerlendirmesi için geçerli bir vergi indirim belgesine sahip olmak ve belirli koşulları yerine getirmek zorunlu hale gelmiştir. Bu koşullar arasında, aylık talebinde bulunmak veya 5510 sayılı Kanun’un 28. Maddesi ve Geçici 6. Maddesi’ndeki hükümlere uygun olarak yaşlılık aylığına başvuru yapmak yer almaktadır. Bu durum, engelli emekliliğine erişimi daha karmaşık hale getirmiş ve sigortalılar için yeni bir zorluk oluşturmuştur. Bu nedenle, bu yasal değişikliğin sigortalılar üzerindeki etkileri dikkatle değerlendirilmelidir.
