Küresel finans piyasalarında önemli bir dönüm noktasını işaret eden yeni bir veri ortaya çıktı. Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), “Küresel Borç Monitörü” adlı raporunu yayınlayarak küresel borç yükünün 2026’nın ilk yarısında 365,5 trilyon dolara ulaştığını duyurdu. Bu rakam, küresel ekonominin geleceği açısından ciddi bir uyarı niteliğindedir ve dikkatli bir değerlendirme gerektirmektedir.
Rapor, borç artışının, son dönemde yaşanan jeopolitik gerilimler, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve artan enflasyonist baskılar gibi faktörlerin bir sonucu olduğunu vurguluyor. Özellikle gelişmiş ekonomilerde, faiz oranlarının yükselişi borç servis maliyetlerini önemli ölçüde artırmış ve şirketlerin ve hanelerin yatırım yapma kapasitesini kısıtlamıştır. Bu durum, küresel borç artışının yavaşlamasına rağmen toplam borç seviyesinin sürekli olarak yükselmesine zemin hazırlamıştır.
Borç artışının büyük bir bölümünü kamu ve finansal olmayan şirketlerin borçları oluşturmaktadır. Bu sektörlerdeki borç seviyeleri yeni zirvelere ulaşmış, ancak hanehalkı borçları da önemli ölçüde artarak 65,7 trilyon dolara yükselmiştir. Gelişmekte olan piyasalar, özellikle Çin’in öncülüğünde, toplam borç artışında önemli bir paya sahiptir. Bu durum, küresel borç dengesini daha da karmaşık hale getirmektedir.
Rapor, gelişmiş piyasalarda borç birikiminin yavaşladığını belirtirken, mali baskıların artmaya devam ettiğini vurgulamaktadır. ABD, Fransa, İngiltere ve Japonya gibi ülkeler, yüksek bütçe açıklarını ve artan faiz giderlerini yönetmekte zorlanmakta, bu da küresel borç yükünü daha da artırmaktadır. Küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranı yaklaşık yüzde 310 seviyesinde bulunurken, bu oran 2021'in başındaki zirvenin altında kalmaya devam etmektedir. Ancak bu iyileşmenin, yüksek enflasyonun borç oranlarını yükselmelerine engel olması nedeniyle gerçek bir azalma olmadığını da belirtmektedir. Türkiye'de de borçların GSYH'ye oranı, bu yılın ikinci çeyreğinde belirli sektörlerde bir miktar gerilemiş olsa da, genel trend borcun artışını göstermektedir.
