Batagay, Rusya'nın taşkın topraklarında, kadim bir gizemin ortasında duran sıra dışı bir manzaradır. Bilim insanları tarafından ‘megaslump’ olarak tanımlanan bu dev boşluk, binlerce yıllık bir donmuş zemin katmanının yavaş yavaş çözülmesinin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Donmuş topraktaki buzun erimesi, zeminin desteklenmesini ortadan kaldırarak dev bir yarık oluşturur ve bu yarık, yıl geçtikçe daha da derinleşir.
Bu değişim, 1960'ların ortalarında bölgedeki ormanların temizlenmesiyle başlamıştır. Ağaçların yok edilmesiyle birlikte, yaz aylarında güneş ışınları zemini yoğun bir şekilde ısıtarak donmuş toprakların çözülme sürecini hızlandırmıştır. Bu hızlanma, 1980'lerden itibaren çöküntünün belirgin bir şekilde büyümesine yol açmıştır. Bugün, bu boşluğun uzunluğu yaklaşık bir kilometreyi aşarken, bazı kısımlarındaki dik duvarlar onlarca metre yüksekliğe ulaşmıştır.
Uydu görüntüleri, Batagay'ın son yıllarda çevreleyen arazileri içine alarak genişlediğini açıkça göstermektedir. 3 boyutlu modelleme çalışmaları, bu boşluğun hacminin her yıl yaklaşık bir milyon metreküp artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Yarık duvarları ise donmuş zemin çözülme sürecine bağlı olarak yılda 5 ila 15 metre geriye doğru çekilmektedir. Bu durum, Batagay'ın sadece derinleşmediğini değil, aynı zamanda çevresindeki toprakları içine alarak genişlediğini göstermektedir.
Bu dev boşluk, sadece boyutlarıyla değil, aynı zamanda ortaya çıkardığı tarihi kalıntılarla da dikkat çekmektedir. Eriyen toprak katmanları, uzun zamandır yerin altında donmuş halde bulunan kadim at, bozkır bizonu, mağara aslanı ve kurtlara ait kalıntıları yüzeye çıkarmaktadır. Bu katmanlar, 200 bin yıla kadar uzanan Sibirya'nın çevresel geçmişi hakkında önemli bilgiler sunma potansiyeline sahiptir ve bilim insanları, bu katmanları inceleyerek Sibirya'nın geçmişteki iklimini anlamaya çalışmaktadır. Bu süreçte, çöküntünün büyüme hızının takip edilmesi de büyük önem taşımaktadır.
