Küresel enerji piyasalarındaki kritik bir değişim, Türkiye'de ciddi endişelere yol açıyor. İran ile yaşanan gerilimlerin tetiklediği petrol arzında yaşanan aksaklıklar, küresel denizcilik ağında bir darboğaz oluşturuyor. Bu durum, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini olumsuz etkileyerek, petrol taşıma maliyetlerinde tarihi zirvelere ulaşmasına neden oluyor.
Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattına yönelik saldırılar, petrol sevkiyatını alternatif rotalara kaydırmayı zorunlu kıldı. Bu da, dev tanker filosunda yaşanan artan talebin, günlük gemi kiralama ücretlerini astronomik seviyelere taşımasına yol açtı. ‘Çok Büyük Ham Petrol Taşıyıcıları’ (VLCC) olarak bilinen süper tankerlerde yaşanan ani arz sıkıntısı, Basra Körfezi'nden yük alıp boğazı geçecek bir VLCC’nin günlük kiralama bedelinin 1 milyon doları aşmasına neden oldu. Bu durum, varil başına 26 dolarlık nakliye maliyetine denk geliyor.
Bu maliyet artışları, Türkiye’de iğneden ipliğe tüm ürünlerde zam sinyallerini güçlendiriyor. Özellikle lojistik ve tarım sektörleri, motorin gibi temel girdilerinde yaşanan fiyat artışlarıyla doğrudan etkileniyor. Tarlada üretimden fabrikalarda hammaddenin taşınmasına, nihai ürünlerin market raflarına ulaşımına kadar her aşamada navlun giderleri yükseliyor. Bu zincirleme maliyet artışı, en küçük tüketim kaleminden en büyüğüne kadar tüm mal ve hizmet etiketlerine yansıma potansiyeli taşıyor.
Küresel denizcilik hattında yaşanan bu tedarik krizi, Türkiye iç piyasasında üretici fiyatlarını şişirerek genel enflasyon üzerinde belirgin bir yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Hürmüz Boğazı'ndaki bu kriz, petrol ithalatçısı Türkiye’nin akaryakıt fiyatları üzerindeki zam baskısını doğrudan artırıyor. Küresel ham petrol fiyatları sabit kalsa dahi, rekor kıran taşıma bedelleri sebebiyle işlenmiş ürünlerin gümrük giriş maliyetlerinin yükselmesi kaçınılmaz hale geliyor. Bu durum, Orta Doğu’daki nakliye krizi, Türkiye’deki nihai tüketicinin günlük yaşam maliyetine doğrudan bir risk olarak geri dönüyor.
