Küresel tedarik ağları, son dönemde ciddi bir baskı altında. Orta Doğu’daki çatışmalar, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın yarattığı belirsizlikler, enerji maliyetlerindeki ani yükselişler ve aşırı hava koşulları, yiyecek ve gübre piyasalarında karmaşık bir senaryo oluşturuyor. Bu durum, gıda güvenliği ve küresel ekonomiler için önemli riskler barındırıyor.
Kızıldeniz ve Babulmendeb Boğazı üzerinden yapılan ticari geçişlerde yaşanan güvenlik sorunları, gemi rotalarını değiştirme ihtiyacını doğurarak teslimat sürelerini uzatıyor. Bu durum, yakıt, navlun ve sigorta maliyetlerinin artmasına yol açıyor. Bu artışlar, tahıl, yağ ve gübre gibi temel ürünlerin küresel fiyatlarını da olumsuz etkiliyor. Ayrıca, enerji maliyetlerindeki artış, gübre fiyatlarının da yükselmesine katkıda bulunuyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Bankası’nın verileri, küresel yiyecek fiyatlarının ağustos ayında Kasım 2022’den beri görülen en yüksek seviyesine ulaştığını gösteriyor. Bu artış, tahıl, bitkisel yağ, et, süt ürünleri ve şeker gibi geniş bir yelpazede ürünlerde yaşanıyor. Özellikle şeker fiyatları, Avrupa’daki düşük verim beklentisi, El Nino etkisi ve Brezilya’daki üretim kayıpları nedeniyle rekor seviyelere yükseldi. Tahıl fiyatları ise Karadeniz’deki ihracat sorunları ve Avrupa’daki kuraklık nedeniyle artış gösterdi.
